ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္နဲ့ ဦးသိန္းစိန္အစိိဳးရရဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ အလုပ္သမားေရးႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္တို့ ဒီေန့ ေန့လယ္ပိုင္းမွာ ရန္ကုန္က အစိုးရဧည့္ေဂဟာမွာ ေတြ႕ဆံုၾကပါတယ္။
အရင္တုန္းက ထူးျခားတဲ့ နုိင္ငံေရး တိုးတက္မႈေတြ မျမင္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဒီတႀကိမ္ ေတြ႕ဆံုမႈ အေပၚမွာလည္း သံသယနဲ့ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾက တာေတြေရာ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ့ အေကာင္းျမင္တာေတြေရာ ရွိေနပါတယ္။
ဒီအျမင္ေတြနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ ျမန္မာ့နုိင္ငံေရး ျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈေတြကို အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ ျမန္မာ့သတင္းသမဂၢရဲ့ ဒုဥကၠ႒ ဦးဇင္လင္းကို ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ပထမဆုံးေမးခ်င္တာက ဦးေအာင္ၾကည္ရဲ့ အခန္းက႑ေပါ့။ ဦးေအာင္ၾကည္က ဒီအစုိးရအဖဲြ႕ထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ထိမ်ား အရာေရာက္တဲ့သူအျဖစ္နဲ့ က်ေနာ္တုိ့နားလည္လုိ့ ရလဲခင္ဗ်။
“ဦးေအာင္ၾကည္က ဘယ္ေလာက္အရာေရာက္သလဲ ဆုိေတာ့ သူက Decision maker မဟုတ္တာေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ သူက ဆုံးျဖတ္နုိင္တဲ့ အခြင့္အာဏာ မရွိဘူး။”
ေနာက္တခုက အခုလို ေတြ႕ဆုံေဆြးေနြးမယ္ဆုိတာမ်ိဳး သတင္းေတြက ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ဘာလီမွာလုပ္တဲ့ အာဆီယံ အစည္းအေ၀းေတြမွာလို အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒ေနရာယူဖုိ့ ကိစၥနဲ့ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေျပာၾကဆုိၾက ေပါ့ေလ။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္က ဖိအားေပးေနတဲ့ အေျခအေနနဲ့ တုိက္ဆုိင္တယ္။ ဒါက တမင္သက္သက္ တုိက္ဆုိင္မႈ သက္သက္လုိ့ ေျပာလုိ့ရမလား။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ မေတာ္တဆ တုိ္က္ဆုိင္သြားတာလား။
“ဒီကိစၥက မေတာ္တဆ တုိက္ဆုိင္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာလုိ့လည္း ဆုိေတာ့ နုိင္ငံတကာဖိအားေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး မ်ားလာတာ ေတြ႕ရတယ္။ ခုနက အထူးသျဖင့္ asean summit မတုိင္ခင္ကတည္းက အေထြေထြ ဖိအားေတြမ်ားတယ္။ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ သုံးလ၊ သုံးလခဲြဆိုတဲ့ အခ်ိန္ဟာ အတုိင္းအတာအားျဖင့္ နည္းတယ္လို့ ဆုိနို္င္ေသာ္လည္းပဲ၊ စိတ္ေကာင္းႏွလုံးေကာင္း ရွိတာကို ျပမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီအေတာအတြင္းမွာ မျပနုိင္စရာ အေၾကာင္း ဘာမွမရွိဘူး။ နို္င္ငံေရးအက်ဉ္းသား လႊတ္ဖုိ့ကိစၥဆုိတာ ဘာမွခဲရာခဲဆစ္ ကိစၥမဟုတ္ဘူး။ အဲေတာ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်က္ခ်င္း မခ်ဘူးဆုိရင္ေတာင္ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ့မႈေတြ ရုပ္ခ်င္တယ္ဆုိတာ တဖြဖြ ေျပာေနေတာ့ ဒီကိစၥက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဘက္က သူတုိ့ကုိ စာနဲ့ေပနဲ့လည္းေျပာတယ္။ အၿမဲတမ္းလုိလို ေရဒီယုိ အင္တာဗ်ူးေတြနဲ့လည္း ဒီကိစၥေတြေျပလည္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ ေတြ႕ဆုံပါဆုိတာကို အၿမဲေျပာတယ္။ သို့ေသာ္လည္း ရက္တရာအတြင္းမွာ ဘာမွ အရိပ္အေယာင္္မျပခဲ့ဘူး။ အဲေတာ့ ဒီၾကားထဲမွာမွ ျမန္မာ့အေရးနဲ့ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတဲ့ လူ့အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အဖဲြ႕အစည္းေတြေကာ လူမႈေရးဆုိင္ရာ အဖဲြ႕အစည္းေတြေကာ၊ အေထြေထြ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားက ေနၿပီးေတာ့ အမ်ားႀကီး ဖိအားေတြ ေပးလာတာေတြ႕ရတယ္။ တုိင္းရင္းသားေဒသထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အထူးသျဖင့္ ကရင္ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့စစ္ေတြကို ေထာက္ျပတယ္။ အဲေတာ့ ဒီစစ္ေတြကာအတြင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ဒီစစ္တပ္ရဲ့ မေတာ္မတရားလုပ္မႈေတြ မိန္းကေလးေတြကို အနို္င္အထက္လုပ္မႈေတြ၊ လု၊ ယက္၊ သတ္ျဖတ္တာေတြ၊ က်ေနာ္တုိ့ ဂ်နီဗာကြန္ဗန္းရွင္း ၁၉၅၃၊ ဒီစစ္ပဲြအတြင္းမွာ လုိက္နာရမယ့္ စည္းမ်ဉ္းစည္းကမ္းေတြကို မလုိက္နာဘူး။ ဒါေတြကို ေထာက္ျပၿပီး ဖိအားေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားလာတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဒီအေတာအတြင္းမွာကိုပဲ ခုနက ဘာလီမွာ အေမရိကန္နုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး မစၥကလင္တန္ကေန အျခားလမ္းေရြးစရာ မရွိဘူး။ ေတြ႕ဆုံေဆြးေနြးမွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေနြးရမယ့္ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားနဲ့ ေခါင္းေဆာင္မ်ားနဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေနြးၿပီးေတာ့ ျမန္မာနုိင္ငံရဲ့ အေျဖကို ရွာပါဆုိတာကို ထပ္ၿပီးေတာ့ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဖိအားေပးတယ္။ အကယ္၍ အဲဒီလမ္းေၾကာင္းမွ မေရြးဘူးဆုိရင္ ဒီထက္ဆုိးတဲ့ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ့မႈေတြ ဘာေတြ ေရာက္လာမယ့္ဆုိတဲ့ သေဘာေပါ့။ အရိပ္အျမြက္ လကၡဏာျပ ေျပာသြားတာရွိတယ္။ ေနာက္တခါ ဒီကိစၥန့ဲ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူတုိ့ဘက္ကလည္း အၿမဲတမ္းေစာင့္ၾကည့္ေနတာဆုိေတာ့ ဒါကို သူတုိ့သေဘာေပါက္ပါလိမ့္မယ္။”
ဟုတ္ကဲ့ ခုနက ဦးဇင္လင္းရွင္းျပသြားတဲ့ နုိင္ငံတကာ ဖိအားေတြေပါ့။ ျပည္တြင္းဖိအားေတြ အကုန္လုံးကို ေရွာင္လဲႊခ်င္လို့ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ့မွာ စစ္မွန္ၿပီးေတာ့မွ တကယ့္ကို နုိင္ငံေရးတုိးတက္ေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵနဲ့ ေတြ႕ဆုံတာမ်ိဳးေကာ ေမွ်ာ္လင့္လုိ့ မရနုိင္ဘူးလား။ အစုိးရလည္း ေျပာင္းသြားၿပီဆုိေတာ့။
“က်ေနာ္တုိ့ ေဘးကေန ျမင္တဲ့အျမင္ကေတာ့ မလုိလားအပ္တဲ့ မာန္မာနေတြ ရွိေနတယ္။ ဒီမာန္မာနေတြက အရင္ သူတုိ့စစ္အစုိးရ လက္ထက္ကတည္းက ရွိေနတဲ့ မာန္မာနေတြပဲ။ သူတုိ့စိတ္ထဲမွာ အခုလုိ က်ေနာ္တုိ့ အတုိက္အခံမ်ားနဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေနြးရမွာကို အေလွ်ာ့ေပးရတယ္။ ေအာက္က်ေနာက္က် နိုင္တယ္ဆုိတဲ့ဟာမ်ိဳး ျမင္ေနပုံရတယ္။ အဲဒါအျပင္ တကယ္ကို အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥက ဘာလဲဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကိစၥနဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး ကိစၥ။ ဒါက က်ေနာ္ျမင္တာ ေသာ့ခ်က္ျပႆနာပဲ။ ဆုိေတာ့ ၾကည့္ရတာ သူတုိ့သေဘာထားေတြက အရင္တုန္းက အစဲြေတြ မက်ြတ္ေသးဘူးလုိ့ က်ေနာ္တုိ့ ျမင္တယ္။ သူတုိ့ရုိးရုိးသားသား တုိင္းျပည္အေပၚ ေစတနာသန့္သန့္နဲ့ မာနေတြ အာဃာတေတြကို ခ၀ါခ်ၿပီးေတာ့ ေဆြးေနြးပဲြ ထုိင္နုိင္တဲ့ လကၡဏာ မေတြ႕ရဘူး။ အဲဒါျပႆနာပဲ။”
လူတကာကို မလွည့္စားဘူးဆိုရင္ အခုလုိေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေနြးတယ္ဆုိတဲ့ဆီကေန သူတုိ့ဘာေတြမ်ား ရနုိင္မယ္လို့ ေမွ်ာ္လင့္ထားလဲ။ အရင္က လုပ္ခဲ့တဲ့ ဟာေတြေလးမွာ သူတုိ့ဘာေတြ ရတယ္လုိ့ ဦးဇင္လင္း သုံးသပ္လဲ။
“နုိင္ငံတကာရဲ့ အားနည္းခ်က္ကို သူတုိ့က အျမတ္ထုတ္တာေပါ့။ နုိင္ငံတကာရဲ့ အားနည္းခ်က္ဆုိတာ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ဥေရာပနုိင္ငံတခ်ိဳ့က ဗမာျပည္ထဲက သယံဇာတေတြကို ၀င္နႈိက္ခ်င္တာ ရွိတယ္။ ဗမာျပည္ထဲမွာ အတင္း၀င္ၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ခ်င္ေနတာက ဇက္ႀကိုးသတ္လုိ့ မရပါဘူး။ အဲဒီအေျခအေန ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါကို သူတုိ့က အခြင့္ေကာင္း ယူတာပဲ။ သူတုိ့ဘက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ့ ေတြ႕ဆုံပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သာ သေဘာထားေတြ မေလွ်ာ့တာပါ။ တင္းမာေနတာပါ။ စသည္ျဖင့္ ၀ါဒေတြျဖန့္တယ္။ အဲေတာ့ ဒီလုိပုံစံမ်ိဳးနဲ့ နုိင္ငံတကာ ဖိအားကုိ ေလ်ာ့သြားလုိက္ တင္းလာလုိက္ဆုိတဲ့ အေျခအေနေတြ ၾကားထဲမွာပဲ လူးကာလြန့္ကာနဲ့ သူတုိ့အက်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္ရင္း သြားေနတဲ့ ပုံသဏၭာန္ ျမင္ေနရတာပဲ။”
အရင္ကာလေတြတုန္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ုပ္မွာပဲ ရွိေနတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ့က ဘာေတြေဆြးေနြးတယ္၊ ဘယ္လိုလည္းေပါ့။ သိခြင့္မရခဲ့ဘူး။ ေနာက္တခုကလည္း က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ထိပ္တန္းေဆြးေနြးပဲြေတြရဲ့ ထုံးစံအတုိင္း လွ်ဳိ့၀ွက္ထားတာလား ဆုိတဲ့အေျခအေနေပါ့။ အခုဟာက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လြတ္ေနတဲ့ အေျခအေနမွာ သူတုိ့က ေတြ႕တယ္ဆုိတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ့ ေတြ႕ၿပီး လူေတြကလည္း ေမးၾကတာေပါ့။ ထုံးစံအတုိင္း၊ ဆိုလုိတာက အရင္အတုိင္း သူတုိ့ ဆက္လိမ္လုိ့ ရပါဦးမလား ဆုိတဲ့ အေနအထားတခုနဲ့။
“အဲဒါကေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္။ ဒီဟာသူတုိ့ အရင္ေလာက္ကုိ အၾကာႀကီး လိမ္ထားလုိ့ မရဘူး။ ကာလသတ္မွတ္ခ်က္ေတာ့ ရွိေနမယ္လို့ က်ေနာ္ထင္တယ္။ အေမရိကန္ကလည္း ေနာက္လာမယ့္ ဖိအားေတြသည္ ကာလအကန့္အသတ္ ေဘာင္ထဲကေန သြားမယ္လုိ့ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း သူအၿမဲတမ္းေျပာပါတယ္။ လူတုိင္းသိသင့္ သိထိုက္တဲ ့အခ်က္အလက္ေတြ အၿမဲတမ္း ျပည္သူလူထုကို ထုတ္ေျပာေလ့ရွိတယ္။ အဲေတာ့ တခ်ိဳ့ကိစၥေတြေတာ့ သူတုိ့ဘက္ကေနၿပီး ေတာင္းဆုိမႈ ရွိခဲ့လို့ရွိရင္လည္း ကာလအကန့္အသတ္နဲ့ပဲ လက္ခံမယ္လို့ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ့လုိ့ ဒီတႀကိမ္မွာေတာ့ အရင္တုန္းက စကားပဲြေတြနဲ့ေတာ့ မတူနုိင္ဘူးလို့ က်ေနာ္တုိ့ ေျပာလုိ့ရပါတယ္။ ဒီတခါေတာ့ ေတြ႕ဆုံပဲြမွာ သူတုိ့ဘက္က ဘယ္လိုအသံထြက္သလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ထိ လို္က္ေလ်ာမႈ ရွိနုိင္မယ္ဆုိတာေတာ့ အခ်ိန္သိပ္မ်ားမ်ား မေစာင့္ရပဲ သိလာလိမ့္မယ္လုိ့ ယူဆတယ္။ အဲဒီလုိ သိလာတဲ့ အခ်က္အလက္ အေျခအေနေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ဒီမုိကေရစီ လုိလားတဲ့ အင္အားစုမ်ားကလည္း လက္ရွိ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ အေပၚကုိ သူတုိ့ေဆာင္ရြက္သင့္ ေဆာင္ရြက္ထုိက္တဲ့ အတုိင္းအတာေတြကေန ထပ္ၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းဖိအားေတြကလည္း တက္လာလိမ့္မယ္လုိ့ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲလုိယူဆပါတယ္။”
